Media Interview with President Rodrigo Roa Duterte (August 25, 2016 at Poblacion District, Davao City)

MEDIA INTERVIEW (second)
WITH
PRESIDENT RODRIGO ROA DUTERTE
[Magsaysay Fruit Market in Quezon Boulevard, Poblacion District, Davao City 25 August 2016]

 

[start of audio file from RTVM]

PRESIDENT DUTERTE:… …bastos ‘yang kanya eh. ‘Yung sa UN, when you interfere in a– Huwag na lang ‘yang million. Practically destroyed a generation. Itong sumusunod, basta destroy. That’s my order so if there is anybody who will go to prison, ako.

Wala ng problema. Sabihin lang nila, utos man ni mayor. O ‘di tapos. O ‘di sabihin ko: O, bakit? [speaks in Bisaya]

Q: Sir, they are saying the bleeding hearts–

PRESIDENT DUTERTE: Bleeding hearts…

Q: Message to the bleeding hearts.

PRESIDENT DUTERTE: De Leila is really just there for the, for the… Pang-attract ng, pang ek-ek. Si De Leila–

Q: Leila lang.

PRESIDENT DUTERTE: Asawa man siya ni Samson.

Q: So what’s the message mayor to the bleeding hearts?

PRESIDENT DUTERTE: Laylay. Laylay na [speaks Bisaya]

Q: to the bleeding hearts–?

PRESIDENT DUTERTE: I have a serious problem. The enormity of six… three hundred. Three million and six hundred confirmed. That alone is appalling [speaks Bisaya]. Hinayaan eh. I am not trying to pin down any president. Hinayaan nila gumanoon karami. So nagkakaproblema tayo.

Kanina, galing ako sa Tanay, nag-bisita ako ng pulis. The other week, pumunta akong Cotabato kasi ilan ang namatay na Army doon? Anim tapos dalawang– Kanina habang nandoon ako sa patay sa pulis, binulungan ako ng security na, “Sir may namatay sa…” So tomorrow I’m going there.

Q: Sa Samar?

PRESIDENT DUTERTE: Yeah to go… just to raise the awareness na talagang galit ako sa droga. Sabi ko, I am losing, we are losing some, on the average two, two soldiers or policemen.

Tapos sabihin human rights? Eh paano ‘yung mga pulis? Paano ‘yung mga sundalo na namatay na nagtulong doon sa raid sa North Cotabato? Naghingi ng tulong ‘yung pulis tapos pag ito, inambush.

‘Yung isang pulis hinabol niya, inagaw yung baril niya, siya pa tuloy ang– Si ano ‘yung, pinuntahan ko, sumpak. Eh nag kumpyansa eh. Sinabi ko nga, huwag kayong mag kumpyansa basta droga na.

Sira ang mga ulo niyan, lalaban talaga ‘yan. Kaya dito sa Davao, experience ko, makita kasi ng television ninyo, fino-focus ninyo yung patay. Naka-shorts, naka-tsinelas, may baril. Akala ninyo, tinapon ng pulis diyan.

Siyempre, in every encounter, lamang ang pulis kasi ang pulis kung magpasok, may backup ‘yan. Malas lang talaga na namatay ‘yung kanina.

Q: Pero ‘yung nag-testify sa Senate parehong ano ‘yun, pulis.

PRESIDENT DUTERTE: Ang nagpatay?

Q: In fact, murder charges are already filed against [inaudible] for that father and son.

PRESIDENT DUTERTE: I’m telling you again, again and again.  I will protect my police. They can go ahead with the trial. Wala akong pakialam. Trial kayo? For all I care.

Q: Pero mayor…

PRESIDENT DUTERTE: Tumahimik ka diyan. Ah ikaw ba? O sige, kaibigan tayo. Akala ko kalaban kita.

Q: ‘Yung dalawang Pasay police–

PRESIDENT DUTERTE: Sige, trabaho nila ‘yan. Whatever… kasi maraming… na media. Basta sinabi ko I will protect, I will protect them. Gusto ninyo ng exhibition? Mag-exhibition ako.

Q: What if they’re involved? They will also–?

PRESIDENT DUTERTE: Wala akong pakialam. Basta sa trabaho. But your involved, ‘yun ang istorya ninyo. Ang istorya ng pulis inagaw ‘yung baril. ‘Yung istorya ng Human Rights, iba. Eh bakit ka naman maniwala sa Human Rights? Ngayon kung ma… Pero sinabi ko sa’yo, I will protect them. Period. Basta sa… In the end, I will protect them. Naintindihan ninyo ‘yan?

Q: But some of the policemen are involved. Some of the policemen are also involved. ‘Di ba? Sinabi na rin ‘yan ni, even ni Bato.

PRESIDENT DUTERTE: ‘Yung mga police nasa drug, ‘yun ang patay rin. Putang ina ninyo. Mauna kayo. Sinabi ko na sa inyo, ‘wag ninyong lokohin ang Pilipino. Pulis, lalo ng Maynila. Hindi niyo ako kaya. Leche kayo.

Q: Mga nagre-recycle ng drugs po?

PRESIDENT DUTERTE: ‘Yan. ‘Yang isa. Nabigyan pa ng medalya. Alam mo bakit? Raid, 50 kilos. 5 kilos. Tapos, o malagyan pa ng commendation. Mga yawa.

But, alam mo, in the end lalabas talaga ang totoo. You cannot suppress truth. Kaya ako nag-sabi. Duterte pinapatay niyo. Oo, totoo. Ano ngayon?

O sige… Wala naman akong tinatago. Kampanya dito. Duterte, babae. O tapos ‘yang dalawang ‘yan. Babae, alam ninyo. Kasi kasama pa ninyo ‘yung iba. O ‘yung patayan–

Q: Mayor, ‘yung bagong lover boy ni ano, mayor? Si Warren. Sino po ‘yun? Former MMDA daw?

PRESIDENT DUTERTE: ‘Yung naka-motor ng… Binigyan siya ni Tolentino ng escort. Maarte e. Di nga ako… Nag-eescort pa ang buang. Tapos, gwapo ‘yung… Si Warren, forgot the… Makita niyo, ibigay ko sa inyo ‘yung ano.

Q: Ngayon na ba ilabas ‘yung matrix?

Q: Involved din siya sa taas?

PRESIDENT DUTERTE: Ah hindi, wala, wala doon.

Q: Gwapo daw ‘yun mayor eh? Pero umalis na sa MMDA. Na sa kay De Lima na daw ngayon?

PRESIDENT DUTERTE: Oo, sa security. Naghiwalay naman sila ni ano. [inaudible] Ako na ang nagsasabi sa inyo. Hiwalay na sila noong–

Q: Dayan?

PRESIDENT DUTERTE: [inaudible] Totoo. Hiwalay na siya doon. Ang bago first name is Warren. Cristobal? Oo, Cristobal.

Q: [Olivares?] daw?

PRESIDENT DUTERTE: Hindi, hindi. Cristobal. Tapos, ‘wag sanang magalit si Francis Tolentino. Sabihin ni Tolentino, hindi totoo ‘yan. Francis, akong bahala sa… Huwag kang matakot diyan mga putang inang ‘yan. Sulat pa siya. “Dear Francis, i-assign mo sa akin kasi mahusay siya mag-trabaho.” Putang ina ka. [inaudible] ‘Di ba ang sabi ni… mahusay siya mag-trabaho. Helicopter man… Nag-helicopter ang buang…

Q: Pero sino ‘yung kasama niya sa scandal mayor? Si Ronnie or si Warren?

PRESIDENT DUTERTE: Putang ina. Sige ka tanong [inaudible] Alam naman niyo sino.

Q: Mr. President, nandito raw o. Neighbor niya sa Caloocan ‘yung pamilya–

PRESIDENT DUTERTE: Si Warren?

Q: Oo.

PRESIDENT DUTERTE:  Maraming sasakyan na jeep ‘yan ‘no. [Speaks Bisaya] Alam ko. Alam ko.

Q: Pamilya, dalawa ang anak.

PRESIDENT DUTERTE: Marami nga siyang jeep na sakyan. He has a fleet of passengers.

Q: Pero sir itong Warren po na ‘to, involved din doon sa drug issue ni De Lima?

PRESIDENT DUTERTE: Hindi pa. I cannot. I cannot. [inaudible] to be fair. Wala akong… ‘Yung ano lang. ‘Yung sabi nila na bagong lover niya…

Q: Mayor, doon sa 50 million na binayad sa… was it pesos o dollar?

PRESIDENT DUTERTE: Pesos ‘yan. Pero ‘yan ang ano ko. ‘Yan ako, sabihin ko sa inyo: Mga brad, medyo may sariling ano tayo. May dugo ako konti na Moro. Pero hindi talaga ako bilib sa inyo. Kung ‘yung bata… Nawala ang bilib sa inyo, sa totoo lang. Nanalo ako diyan. Nag-landslide ako sa Jolo. Sa Sulu, nag-landslide ako, pati Basilan. Lahat ng Muslim areas. May konting connection ako sa Moro. Lola ko. Pero ako talaga, hindi ako bumilib sa inyo.

Q: Mayor, ‘yung drug matrix, mayor?

PRESIDENT DUTERTE: Ngayon, mag-sunod lang kayo. Ibigay mo. Mag-uwi naman ako. Hindi, totoo. Magkita-kita lang kayo sa labas. Hindi man kayo makapasok, maraming sundalo. Ayaw nila. Pati nga ako minsan, ‘di pinapasok.

Kada kanto, papasok ako doon sa meron, doon sa kanto, meron. Tapos, pinaalis ko ‘yung sa likod. Sabi ko: Umalis kayo diyan. Eh ayaw. Dinagdagan pa tuloy ‘yung. Tapos ang haba ng… ‘yun.

Ang huli ambulansya. Sabi ko: Maawa naman kayo. ‘Wag mo pasundin ‘yang ambulansya. Sabi ko: Dagdagan na lang ninyo ng punerarya para kumpleto ang…

Q: Kanina sabi mo, the government doesn’t spend for your helicopter rides here?

PRESIDENT DUTERTE: Yes, correct.

Q: Who spends for that?

PRESIDENT DUTERTE: ‘Wag kana magtanong. Bakit, akala mo ba hindi ako nagra-ransom ng sarili ko? Classmate ko…

Q: Sino nagbayad?

PRESIDENT DUTERTE: May mga classmate ako… Marami akong mga classmate, mga brad na. ‘Yan Tugade is one of them. Tugade is a billionaire. Estudyante pa kami niyan sa San Beda, CEO na ‘yan ng Delgado Brothers, the biggest shipping ano noon, until now.

Itong isa, si… Itong isa, nasa shipping rin.

Q: Razon?

PRESIDENT DUTERTE: Noon, ‘yun ang humahawak ng lahat. Baka akala mo kasi Tugade, ganon lang ‘yan, bilyonaryo ‘yan.

Q: Mayor, 6 to 7 personalities daw–?

PRESIDENT DUTERTE: Maghintay. Ano ka man? Sinabing ibigay ko sa’yo ‘yung ano…

Ma’am, paano tayo?

Q: [inaudible]

PRESIDENT DUTERTE: Walang grabe, grabe sa pag-ibig. Ano ka man?

Q: Pag-ibig agad?

PRESIDENT DUTERTE: Well, bakit kung nagkaroon ako ng problema, ‘di dahil sa pag-ibig. [inaudible]

Q: [inaudible]

PRESIDENT DUTERTE: Maintindihan nila. Nakukuha nila. Makukuha ninyo. Pati kami makukuha rin namin ang pinag-usapan. [inaudible]

Q: Mayor, ‘yung status quo ante order doon sa Libingan?

PRESIDENT DUTERTE: Wala na akong magawa doon. Basta ako, I follow the law. The law says that Marcos is qualified to be buried there, as a soldier. They are contesting kung hero ba si Marcos, wala akong pakialam. Whether hero siya o hindi, pag ka sundalo siya, diyan siya. ‘Yung hero hero, politika na ‘yan eh. One, he’s the president, number one qualification, malibing ka.

Tapos pangalawa, sundalo ka. Lahat ‘yang nilibing diyan sundalo, puro hero ‘yan. At one time or another, kung tumanda sila, they fought for this country.

Q: [inaudible]

PRESIDENT DUTERTE: Alam mo, mother is my mother. But you know, I have to follow the law. Kaya kung ako–

Q: Aren’t you gonna meet with the human rights victims or at least representatives?

PRESIDENT DUTERTE: No. I will not… You know, I cannot argue with you. Alam ko ‘yung misgivings ninyo.

I cannot argue with you because I’m limited with the law. Whether I favor the opposition or I side with the those… ‘yung pamilya Marcos. I’m limited to what is the law.

Saan ka ba magpa-libing kung panahon mo na kasi doon na lang rin ako sa tabi mo.

Q: But the also says na kailangan–

PRESIDENT DUTERTE: I will explain it to you once again. I am serious. This issue has divided the nation. Lahat ng mga Ilocano na Pilipino rin, may sakit na loob dahil diyan sa ginagawa.

‘Yung mga ‘yellow’ kagaya diyan nanay ko. Ayaw nila na— Patay na ang nanay ko tapos na ‘yan, pulitika ‘yun, Martial Law issue.

Now, nandiyan na ‘yan. It’s a nation that refuses to heal a wound. Lahat ng Ilocano to the last man to [inaudible]. Ayaw. Ayaw nilang ginagawa ng gobyerno. Ako panahon nandito sa akin. Takot sila mag-decide, whether to side with… kasi gulo.

Magulo kayo. I do not care. Ayan ang batas eh. Abogado ako, nagsabi presidente or a soldier. Ngayon, sabi hindi siya hero. Who are we to say that? Wala naman tayong panahon na giyera eh. Kakapanganak lang natin. Who are we to dispute sa mga taong, opisyal nagbigay sa kanya ng medalya? So why are you insisting na hindi siya hero totoo.

Hindi naman stupido ‘yung mga tao, mga ospiyal nagbigay sa kanya ng—So that remains a question mark. If there’s a question mark. Then I decide in favor of the law. Question mark eh. So what is it?

‘Yung pagka-hero na, ‘di naman lahat ng tao… Lahat ng Ilocano, say that si Marcos talaga ang hero. O, there is the law that favors the burial.

So why would I… Bakit pa ako mag-dilly-dally, ibang president ayaw? Hero, hero. Hindi hero, ‘di hindi. Sundalo, oo. [inaudible] Depends.

Almost half of the country says that he was a good president. Lalo na mga Ilocano. O ‘di nasasaktan sila nitong ginagawa ngayon. So hindi nahe-heal ‘yung… Lahat ng Ilocano, sikreto lang, may galit ‘yan.

Q: [inaudible] during the campaign, you promised daw for a referendum to get the pulse of the people–

PRESIDENT DUTERTE: No, that was [inaudible]. But the problem is whether I would follow the referendum or not, I would be violating the law if I refuse to bury—

Q: If he gets buried, will that unite the nation?

PRESIDENT DUTERTE: I do not care. But that is the law. But I hope that the Ilocanos would now be [inaudible] that the law is being followed, sa kanilang kapwa Ilocano.

Q: But they only constitute several millions out of the hundred million Filipinos–

PRESIDENT DUTERTE: No, I don’t think so. You know why, you know why hindi mag-abot ng milyon ‘yan? Tingnan mo pagtakbo ni Bongbong. Iilan diperensya lang sila, tsaka 200,000. Tapos sabihin ninyo na it’s still fresh. Even Bongbong Marcos was… Sabi niya, dinaya siya. Baka. Kung hindi siya dinaya, talagang manalo siya.

Q: So the election result mayor is one of the parameters?

PRESIDENT DUTERTE: Well, even then I said the number is a very minimal, if it’s indication to you that there is no more such thing as a Marcos [inaudible] just look at the results of the election. It will tell you that… Si Leni is naghabol sila… Ilan ang boto ni–? It’s about 600 to 200,000.

Q: How are you and Leni now? Nagdi-discuss kayo, naguusap kayo about—‘Di ba sabi mo noon, you’re going to update her, keep her abreast of what happens, especially security matters every now and then?

PRESIDENT DUTERTE: What am I doing? ‘Di ba sinasabi ko lahat sa inyo ‘yung, lahat ng mga sikretong dumadating sa akin. Sa kanilang kamay confidential ‘yan, pero dito sa akin as President, I must decide whether it is to the public interest that I…

Sabihin ko: Bantay kayo. ‘Yung mga anak ninyo, delikado diyan. Kagaya nito, mga pamilya nito, wala sila sa pamilya ni… What do you think pag-uwi siya ng bahay nila, kung mag-sabi, “‘yung anak mo ni-rape, ‘yung anak mo naging gunggong na.” Maghintay pa kaya ng pulis ‘yan? Putang ina.

Ako, kung i-rape mo ‘yung anak kong babae, maghintay pa kaya ako ng imbestigasyon ng Human Rights? Putang ina. Patayin kita.

Kalokohan ‘yung human rights, human rights. So ‘yung lahat ng mga tao na nabiktima ‘yung mga anak nila. ‘Wag niyo na sirain ang buhay nila. Potential… Ngayon, panahon na ni Duterte. Putangina kayong mga leche kayo. Sinira ninyo ang buhay ng anak ko. ‘Yun. Tapos… [inaudible] Patayin mo ‘yan. May singko mil ka.

Hindi nila nakuha ‘yan eh, na maraming galit , hindi lang ako. Maraming galit sa droga. Example ko ‘yung isang sundalo, umuwi siya. Ni-rape ‘yung anak niya, eh ‘di anong ginawa? Eh ‘di nagwala, pinatay. Tama! Bata ‘wag kang mag-alala, lumabas ka kung saan ka nagtatago, i-pardon kita. Tama ‘yang ginawa mo.

Q: Mayor, ipaulit daw ‘yung barangay election day–

PRESIDENT DUTERTE: Alam mo, medyo magastos, it’s not– Alam mo, one year ‘yan ‘di ba ang budget. Pumasok ako mid-stream, kalahati. Marami akong problema sa, itong 4Ps lang I would need… kasi dinagdagan ko ng isang sakong bigas eh. Pati itong mga, God forbid, huwag lang sanang mangyari.

Abutin lang ito ng katandaan. Eh hindi pa ito na-kuntento sa buhay eh. Lahat ng pamilya nila pagf, for one reason or another, madisgrasya. Automatic enrolled sila sa 4Ps. So they received another amount, just as any other poor guy eh, tapos another one sack of rice.

So ang pamilya ng sundalo, one sack of rice sa 4Ps at kung hindi maabutan ng malas, another one sack sa soldier.

Pero ako, may programa ako para sa kanila. Hindi ako nang-iiwan ng tao eh. Politiko pa rin kasi ako.

So I protect people who have helped me. If they have helped us, hindi naman pulitika eh, hindi naman talaga ako makatakbo uli, ang pulitika ko is ‘yung nakakatulong sa bayan na dinadala ko sa balikat ko, ‘yun ang mga tao ko.

Kaya ‘yung mga ano, pati ‘yung nadisgrasya, may party nga kami eh. I’ve invited lahat ‘yung mga pasyente doon sa medical center, basta ‘nong nagkaroon ng problema doon, as long as you can work, I’ve invited them to have dinner with me sa Malacañang.

‘Yun ang dapat mga tao magkain doon kasi kanila ‘yung bayan. And one day, I’ll invite also everybody. Dahan-dahan lang. Itong mahirap. Itong mahirap kasi dito nag-aano ng– kung hindi ‘yan malakas sa isa, hindi nakakita ‘yan. So I’ll invite mga taga-Tondo, Pandacan muna, kung— Para makita nila anong palasyo ng tao.

That’s why I always say it, I know the palace of the people called Malacañang. You have heard me say that. I never say diretso ‘Malacañang Palace.’ Hindi naman palasyo ‘yan eh. Noon lang ‘yan sa mga panahon ng mga putang inang pumunta dito at ginawa tayong alipin. ‘Yung mga Español pati mga Amerikano, sino pa? Call it Malacañang Palace, I only call it ‘The People’s Palace.

One day I will rename it, ‘People’s Palace.’

Q: Sir, yung barangay election—

PRESIDENT DUTERTE: Kagaya ng ‘yung park dito.

Q: Next year mayor?

Q: One day?

PRESIDENT DUTERTE: I spent there 600 million. Anong pangalan, anong pangalan binigay ko? ‘People’s Park.’

Q: So you’ll have it changed?

Q: Bago matapos ‘yung term niyo, dapat ‘People’s Palace?’

PRESIDENT DUTERTE: Oo. Tanggalin ko. You know why? In the word ‘Malacañan,’ it sucks with imperialism. Totoo. Sino man ang nagpangalan ng ‘Malacañang Palace’? Mga Español man ‘yan. Why should I just address it as the ‘People’s Palace of the Republic of the Philippines.’

Q: Spanish–

PRESIDENT DUTERTE: Putang ina, palitan ko.

Q: Last na lang. You were unhappy with LF and the other, LTO, LTFRB, etc.

PRESIDENT DUTERTE: Because they are into corruption.

Q: In which department are you most happy with?

PRESIDENT DUTERTE: ‘Yung mga self, ‘yung mga regulatory, ‘yung magkuha ka pa ng lisensya ganoon, ‘yun ang mga corrupt, so unahin ko ‘yan.

Yung sa Cagayan, nag-resign na raw eh. Nag-resign na?

Q: ‘Yung favorite mo sir, nag-resign na.

Q: Davao nag-resign na… Pero si… nag-retire… Early retirement siya.

PRESIDENT DUTERTE: Lahat sila, kasi lahat na mag-hingi ng linya, ‘yan, mga lisensya. Putang ina, magbayad pa ako. Kalian niyo papahingahin ang–?

Q: System daw mayor. Wala pa daw time sila na maayos ang system?

PRESIDENT DUTERTE: Wala akong, do not give me that bullshit. Matagal akong prosecutor sa gobyerno.

Q: So mayor, ang barangay election will be on?

PRESIDENT DUTERTE: Ako kasi walang pera. I would be saving millions. Millions ang ma-ano ko, tutal ang manalo ito naman rin mga– Sakay na lang natin ‘yan sila ng barko, sabi ko nga, butasan natin. Tang ina ‘yung…

Q: Mayor, magpahabol daw GMA.

Q: How do you feel to have a dozen of grandchildren next year with the triplets of Inday?

PRESIDENT DUTERTE: Dalian mo, susmaryosep magtanong, magpahabol.

I’m more than happy so I prayed to God sincerely na bigyan sanang magandang health ang anak ko, si Inday para… Hingi ko lang, basta normal lang ang mga bata. I’ll be happy.

By that time, retire na ako. Bantayan ko na lang ako na tiga-habol niyang mga ‘yan. Kung ibigay ng Panginoon Diyos, in shallah, in shallah.

Q: Mayor, umalma ‘yung senior citizens kasi tatanggalin daw ‘yung exemptions sa VAT.

PRESIDENT DUTERTE: Debatable. Huwag muna ‘yan. Being debated in Congress.

Q: Nakalusot ‘yung ano ha, ‘yung Indonesians using Philippine passports. Pa-investigate na ni Yasay na ‘yan?

PRESIDENT DUTERTE: Imbestigahin. Alam mo, ‘yung iba diyan, [inaudible]. Indonesian was just taking advantage of the opportunities provided by the Filipino. Tayo, madali magkuha ng passport. Sila doon, mahirap. Mahirap magkuha ng passport doon sa ibang lugar.

Dito lang aa Philippines nabibili, nakukuha. Ngayon, in every year meron tayong delegation na pumupunta sa, mag-Hajj. It’s limited. So if you say it’s about mga 43,000 ang passport minsan nai-issue sa nag-apply pero hindi nasali doon sa 43… hindi na binibigay kasi walang certification eh. Ang ginawa, pinagbili doon sa Indonesia, so ‘yung mga Indonesian, gamit gamit nila ang passport ng Pilipino. Kasi gusto talaga nila pumunta ng Hajj eh. Kasi nakakaawa. So ngayon pagdating dito kasi, magdaan ka man ng… Pilipino ka eh, pagdaan nila dito, eh siempre pagtanong palang ng Immigration–

Ang aking mga pinsan… hindi man ‘yan sila magalit, ang Moro, kapag kami-kami ang nagbibiro, wala ‘yan. Pero kung ibang ka-tribo ka ‘wag ka mag… Pero kami kung mag-usap, wala man problema.

“Mayor, kailan tayo magpunta?” Punta na kayo. Kagabi nandoon ang mga Tausug. Sila… Pati anak niya… Mga Tausug nandon ang picture, naunahan ng Maranao. Patay na… [inaudible] Oo, pi-picture taking.

Q: Mayor, salamat po.